Polski reaktor jądrowy „Maria” obchodzi 40 urodziny

17 grudnia przypadły 40 urodziny polskiego reaktora jądrowego „Maria”. Jedyny taki reaktor w kraju znajduje się w Narodowym Centrum Badań Jądrowych (NCBJ), w Świerku. Jądrowy reaktor badawczy „Maria” osiągnął stan krytyczny (normalne warunki pracy reaktora) 17 grudnia 1974 roku. I ten dzień uznaje się za chwilę jego uruchomienia. Pierwotnie reaktor miał służyć polskim naukowcom i inżynierom, do badań niezbędnych dla budowy niepowstałej elektrowni atomowej w Żarnowcu. Pomimo tego reaktor znajduje wiele zastosowań. Ośrodek w Świerku słynie na międzynarodowej arenie z produkcji izotopów dla zastosowań medycznych. Pracownicy NCBJ naświetlają tarcze uranowe aby uzyskać stosowne izotopy. Pozyskuję się m.in. molibden 99 który jest niezbędny w terapiach onkologicznych. NCBJ był w minionym roku odpowiedzialny za 18 proc. globalnych dostaw tego radioizotopu. Wystarczy 7 dni funkcjonowania polskiego reaktora, aby pomóc 100 000 pacjentów. Aktualnie reaktor jest też pomocny fizykom dzięki temu, że jest źródłem wysokich strumieni neutronów.

Źródło: wnp.pl.

Nowe leki na raka opracowane w NCBJ

Polskie Narodowe Centrum Badań Jądrowych (NCBJ), może poszczycić się wynalezieniem nowych lekarstw na raka, jakie posłużą na krajowych oddziałach onkologicznych. Prace nad lekami ItraPol i LutaPol trwały od 2007 roku. Naukowcy z NCBJ w pełni samodzielnie opracowali lekarstwa pomagające chorym na raka i pierwsze partie są już wykorzystywane w szpitalach. ItraPol i LutaPol są preparatami izotopowymi i kiedy znajdą się we krwiobiegu, to lgną do receptorów określonych komórek rakowych (guzy neuroendokrynne), jakie zostają następnie zniszczone. Nowe lekarstwa są w pełni bezpieczne dla zdrowia pacjentów. Ponadto zaprezentowano, że izotopy otrzymywane w niewielkich ilościach w eksperymentalnych reaktorach izotopowych, wspólnie ze substancją czynną mogą stanowić bardzo skuteczne lekarstwa. Prace nad projektem medycznym trwały trzy lata i kosztowały 7,8 mln zł. Badania otrzymały dofinansowanie z Programu Innowacyjna Gospodarka Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego.

Źródło: wnp.pl.

Francuskie standardy atomistyczne dla polskich instytucji

Polskie instytucje odpowiadające z bezpieczeństwo i nadzór energetyczny, otrzymały w Ambasadzie Francji od swoich francuskich odpowiedników, szereg dokumentów opisujących budowę, funkcjonowanie i nadzór elektrowni jądrowych. Stanowi to cenny prezent ponieważ Francja posiada wieloletnie doświadczenie związane z energetyką jądrową i znacząco podniesie to jakość polskich procedur. Uroczyste przekazanie dokumentacji ze strony Francji dokonało przedstawicielstwo AFCEN, które gromadzi francuskie instytucje i firmy odpowiadające za działalność energetyki jądrowej. Beneficjentami zostały: Ministerstwo Gospodarki, Państwowa Agencja Atomistyki, Politechnika Warszawska, Narodowe Centrum Badań Jądrowych, Instytut Chemii i Techniki Jądrowej, Instytut Spawalnictwa i PGE EJ1 – przedsiębiorstwo jakie jest odpowiedzialne za budowę pierwszej, polskiej elektrowni atomowej. Dokumentacja uwzględnia nie tylko parametry techniczne niezbędne do bezpiecznego operowania elektrownią atomową, ale też stosowną metodykę, która tłumaczy w jaki sposób to osiągnąć. Polska posiada własne prawo związane z energetyką jądrową, a polscy inżynierowie władają wiedzą niezbędna do budowy instalacji atomowych, lecz w Polsce nikt nie posiada stosownego doświadczenia. Francuskie kodeksy dostarczają szczegółowe informacje, dzięki czemu ta luka zostanie wypełniona. Przewiduje się, że prace budowlane zostaną rozpoczęte w 2020 roku, a pierwszy blok polskiej elektrowni atomowej zacznie pracować w 2024 roku. Polska w 2030 roku powinna posiadać dwie elektrownie jądrowe.

Źródło: wnp.pl.

Mobilny system badania jakości powietrza

Pracownicy Narodowego Centrum Badań Jądrowych (NCBJ), opracowali nowatorskie, mobilne laboratorium służące badaniu jakości powietrza. Laboratorium zostało umieszczone w specjalnym kontenerze. W skład wyposażenia wchodzi aparatura wykorzystywana w Wojewódzkich Inspektoratach Ochrony Środowiska, w tym grawimetryczne poborniki pyłów, różnego rodzaju analizatory najnowszej generacji, jak i zestawy do badania zawartości gazowych zanieczyszczeń w powietrzu, takich jak tlenki azotu i węgla. Ponadto mobilne laboratorium będzie też doposażone w stację meteorologiczną z 10 metrowym masztem. W Polsce jest niewiele tego typu systemów umożliwiających kompleksowe analizy zanieczyszczeń w powietrzu. Nowe laboratorium będzie w stanie wykryć cząstki nawet o rozmiarze 20 nanometrów. Aby to lepiej zobrazować, pyłek rozmiaru 20 nanometrów, jest 2000 razy mniejszy od średnicy ludzkiego włosa. Zawiesiny obecne w powietrzu mają negatywny wpływ na ludzkie zdrowie, m.in. powodują nowotwory. Laboratorium mieści się na powierzchni 5,5 metrów kwadratowych i może zostać z łatwością doczepione do samochodu osobowego.

Źródło: wnp.pl.

Superkomputer w Świerku

W Centrum Informatycznym Świerk uruchomiono instalację pierwszych elementów nowego i najpotężniejszego w Polsce superkomputera. Będzie on przeznaczony do badań związanych z potrzebami krajowej energetyki, w tym obliczeń jądrowych. Korzystać z niego będą przede wszystkim pracownicy Narodowego Centrum Badań Jądrowych, obok naukowców współpracujących z instytutem. Docelowo moc obliczeniowa wyniesie 500 teraflopów i dzięki temu komputer ze Świerka znajdzie się w TOP100 najszybszych superkomputerów świata. W skład specyfikacji będzie wchodzić 20 tys. rdzeni Intel Xeon E5-2680v2, 130 terabajtów pamięci RAM i 3200 terabajtów pamięci masowej, w tym dyski SSD firmy Intel. Całość zostanie schłodzona metodą gorącej wody, która od lat jest wykorzystywana w reaktorach jądrowych typu PWR.

Fotografia na licencji Creative Commons (CC BY 3.0) - OSWorld.pl

Koszt projektu budowy superkomputera w Świerku wyniesie 100 mln zł, z czego 85% sumy zostanie pokryte dzięki dofinansowaniu z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego. Reszta kwoty została wyasygnowana przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego.

Źródło: OSWorld.pl, cire.pl (PAP).